Nanna di u Cuscionu
In li monti di cuscionu
C’era nata una zitedda
È la so cara mammoni
Li facia la nannaredda
È quand’edda l’annannaia
stu talentu li prigaia
Addurmentati parpena
Alegrezza di mammoni
Ch’aghju da allestì la cena
È da cosgia li piloni
Pà u to tintu babareddu
È pà li to fratiddoni
Quandi vo sareti grandi
Vi faremu lu vistitu
La camisgia, lu guneddu
È l’imbustu ben varnitu
Di stu pannu sfinazzatu
Chì si tessi in Curtichjatu
Vi daremu lu maritu
Addivatu à li stazzali
Un biddissimu partitu
È sarà lu capurali
Di li nostri muntagnoli
Picuraghji è capraghjoli
Quandu andareti spusata
Purtareti li frineri
N’andareti incalvalciata
Cun tutti li muddacheri
Passareti insannicciata
A carramusa imbuffata
Lu sposu vi andrà davanti
Cù li so beddi cusciali ;
vi saranu tutti quanti
Li so cugini carnali
À la zonza di Tavera
vi faranu la spaddera
Quand’arrivat’à lu stazzile
Duve aveti po da stani
surtarà la suciaroni
È vi tuccarà la mani
È vi sarà prisintatu
U tineddu di caghjatu
scrittu 4
2. LESSICU
Allestì : préparer
Cosgia : coudre
Pilonu : manteau en poils de chèvre
Vistitu : la robe
L’imbustu : le bustier
U gunellu : un vistitu
A frinera : les freinages
Mugliaccheru : cavaliers
U tineddu : récipient en bois
3. PRISINTAZIONI
A nanna di u Cuscionu saria forsa a più antica di i nanni cunnisciuti, hè stata publicata pà a prima volta da Valery « voyages en Corse et en Sardaigne » (1837) è dinò da Niccolo Tommaseo in u
A nanna hè un cantu monodicu vali à dì chì ùn hè micca accumpagnatu da sturmenti, di regula hè un cantu risirvatu à u spaziu feminili. Hè un mezu di trasmissioni linguisticu, di sucializazioni, hà una funzioni educativa : hà da insignà à u ziteddu i reguli di a sucità induva hà da crescia. Hè un cantu chì t’hà un versu pueticu, tramanda l’usi, ci dà infurmazioni nantu à u locu, nantu à u sessu di u ziteddu ma dinò ciò chì si spera pà l’avvena (a prighera) chì s’affacca sempri sottu à a forma diretta.
Dunqua da prisintà issu cantu ci voli à dì chì a nanna hà parechji funzioni : addurmintà u ziteddu, trasmetta a lingua, sucializà.
A nanna affacca sottu à a forma di puisia è rispondi à tutti i reguli puetichi. Quì, si cumponi di 7 strufati di 6 versi d’ottu pedi (sistina d’ottunari), cù rimi intricciati AB A’B’ CC’. Piglia a forma tradiziunali di u lamentu, di u voceru, di u sirinatu, ma dinò di a paghjella.
Un ci hè micca autori, faci parti di i pruduzzioni di l’uralità, ùn pò essa paragunata à robba scritta chì quì u fini ùn hè tantu a ricerca estetica ma l’infurmazioni ch’edda ci arreca nantu a cultura.
Hè stata trascritta tali è quali à parta si di u cantu.
4. CUMENTU
A dea ginirali : avemu in issa puisia una discrizzioni di l’usi è di i nozzi corsi.
U pianu di u testu :
Si pò scumparta issu testu in trè suvitendu l’enunziazioni :
Prima parti (strufata 1) : hè u narratori chì parla.
Siconda parti (strufata 2) : hè a minnana chì parla à a zitedda è chì li dici ciò ch’edda devi fà a donna in casa.
Terza parti : hè a minnana chì parla è chì insegna à a zitedda u so avvena ( i nozzi).
Riassuntu / analisi :
In issa nanna avemu una discrizzioni di l’usi è di i nozzi corsi cù u parcorsa da criatura à donna. Discrizzioni di l’usi di i nozzi cù a cavalcata di i ghjuvanotti (i mugliaccheri) chì accumpagnavanu u prumessu sposu à circà a spusata. Vultata ch’edda hè a cavalcata cù a sposa, i paisani facini nici di impediscia la d’entra in paesi, fenduli a travata, o parata, o spaddera sionti i rughjoni.
Suvitendu u testu :
1ma parti :
· 1ma strufata : avemu in a prima strufata tutti l’infurmazioni , u locu, u sessu di u ziteddu, a parsona chì canta. « in li monti … » si sà chì a vita si passava in muntagna è chì tutti l’attività si facia in ghjiru à a vita muntagnola (u pasturalisimu). « la so cara mammoni » hè iedda chì canta a nanna par via di a spartera di u travagliu : l’omi travagliavani è spessu sò i donni chì a cantani. S’è a mamma hè affacindata tandu hè a minnana chì annanna u ziteddu. In a sucità corsa di tandu, l’anziani aviani un rolu di tramandera di l’usi corsi (a minnana canta a nanna inveci chì u missiavu conta i foli).
· Siconda strufata : Avemu in issa strufata infurmazioni suciali è matiriali nantu à a famiglia : quì infurmazioni nantu à u travagliu di a donna in casa : allestì a cena, cosgia li piloni). Si sprimi sempri l’affettu trà a zitedda è a minnana (alegrezza di mammoni) ma dinò pà l’altri membri di a casa « babbareddu », ci hè quì sottu intesu una spartizioni di u spaziu umanu : l’omini è i donni. L’omini fora è i donni in casa (à addivà i ziteddi). Dunqua i donni stavanu in casa è intornu à a casa (legnu, acqua, forru…). A donna canta a nanna ma dinò u voceru, voli dì ch’edda hè sempri prisenta à u principiu è à a fini di a vita. U voceru si prisenta sottu à listessa forma (uttunarii) ma ammenta altri affari. S’ è in a prima strufata avemu l’imparfettu pà a discrizzioni, si passa à a sprissioni diretta incù u prisenti. In a terza strufata impieca l’avvena.
5/BILANCIU
A nanna com’è a fola t’hà una funzioni di sucializazioni è d’educazioni : tramanda à u ziteddu i reguli di a cumunità. Appronta l’individu à accittà i reguli.
| Février 2012 | ||||||||||
| L | M | M | J | V | S | D | ||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||||||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ||||
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | ||||
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | ||||
| 27 | 28 | 29 | ||||||||
|
||||||||||