Concours

Recommander

Jeudi 21 septembre 2006 4 21 /09 /Sep /2006 21:44

Una Spirienza bislingua pà u cullegiu San Paulu d’Aiacciu

 

 

 

 

Sò dui anni  avali, ch’eddi sò criati sezzioni bislingui in scola di sesta è di quinta. Sò 40 alevi chì suvitani insignamenti in corsu è in francesi.

 

 

 

 

Bisogna à dì chì à cumenciu ci hè stata una forti vulintà di a direzzioni è di l’insignanti di San Paulu di creà un prughjettu ingiru à a lingua corsa ed hè cusì chì parechji si sò trovi à passà l’abilitazioni in lingua corsa.

 

 

Oghji ch’è oghji si trova u stabulimentu cù una bedda squadra pedacogica chì ingira l’alevi in dui scoli.

 

 

 

 

L’alevi ricevini un isignamentu in corsu è in francesi in tutti i materii com’è pà u francesi è a musica cù m. Massa, a storia cù m. Bizari, l’inglesi cù mma Campinchi è mma Ettori, u corsu cù monsieur Solinas, i scenzi di a vita è di a terra cù mma Mattei, l’educazioni fisica è spurtiva cù monsieur Piccioli è monsieur Alessandri, i matematichi cù madama Brescaglia, u disegnu cù mma Biasini.

 

 

Annu l’alevi di sesta, si sò trovi à a fiera di Bucugnà, ani appruntatu cù mma budroni è mma giovannai di u CDI un librettu di prisintazioni di u casteddu Baciocchi, ci hè statu ancu un articulu nantu à u Journal de la Corse, nantu à una visita à l’archivi d’Aiacciu.

 

 

 

 

Sò privisti quist’annu parechji surtiti, Fin’di Sittembri è à cumenciu di Ghjugnu, in muntagna da capì ciò ch’edda hè a campagnalità corsa.

 

 

 

 

Micheli Solinas

 

 

Prufissori di corsu

 

 

Par LCC - Publié dans : linguacorsa
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Jeudi 21 septembre 2006 4 21 /09 /Sep /2006 21:24

Stella Maria Simeoni

 

 

Le chemin des dames

 

 

Petru antone , pastore niulincu chjamatu à cumbatte per a guerra di u 14-18.

 

simu in paese, munghju e capre in sesta, un ventu infredulitu carezza u mio visu, e tintennule sbattagliuleghjanu è u sole ùn hè ancu pisatu. a munta finita, ifalgu in paese, musetta in banda è baretta misgia incalfata.

Ghjuntu in paese sentu una vucciata, a Nazione francese hè in guerra contr'à l'Allimagna.

Ci vole à andà....

A corcia di mamma mi disse ch'ella avia à appruntà u fangottu è ch'ella avia messu in grentu calzette di lana, falzuletti è camisge pulite...ùn eramu tanti ricchi, noi.

Pienghjia a mo moglia, si lagnava, trà angoscia è paura ùn sapia chi fà.

Stamane partimu franchendu a scala Santa Regina, Castirla è Ponte à a leccia.

Mi piantu à fà mottu à u mio amicu, u vechju Ciccoli, ghjera ellu chì facia u vinu….

Ci hà vulsutu dà qualchì buttiglione è caradelli, mì…ùn aviamu tanti soldi ma m’hè firmata sta parolla « pigliate, pigliate mi pagarete quand’è vo vultate in salute !!! »

Ghjunti in Francardu emu aspittati tutti l’altri paisani chì eranu chjamati à batte si.

Un si vede guasgi più u sole è u battellu ghjunghje cù a so fumaccia nera.

A traversata si hè passata à pocu pressu bè ma l’angoscia si face sente avà ancu s’è e macagne ribombanu in battellu per sminticà apena a guerra.

Ghjunti in Marseglia avemu marchjatu assai è po simu ghjunti in Laon, simu stati ubligati à piglià issu chjassu longu. Ci anu messu davanti, corci di noi, ùn ci anu mancu datu fucili, ma zappe è pinati.

 

Piovenu e fucilate è vecu l’omi cascà secchi !

 

Avà sò quì à aspettà a mo ora è pensu à a mo famiglia à a mo mamma, à a mo moglia.

Spergu ch’ella ùn ghjunghjera in casa issa maladetta carta nera.

 

Spergu, pensu, sunnieghju, mi ramentu ma….

 

Sopratuttu aspettu….

Par LCC - Publié dans : linguacorsa
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Jeudi 21 septembre 2006 4 21 /09 /Sep /2006 21:14

Marie Guerrini

 

 

 

Le Chemin des Dames

 

 

 

 

 

                                                                                      Luni 30 d’ Aprili di u 1917     

 

 

                                                    O la me cara mammuccia

 

 

Sogu ghjòvanu valenti è curaghjosu ma a guerra hè gativa , voltu à edda sogu frolu è tappareddu .

 

I ghjorni pàssani è mi veni l’ addisperu, tandu ripensu à a me ziteddina , à issi ghjurnati di branu quand’eddu accarizzaiani u me spinu i dolci raghji di u soli mentri chi cù Dumenicu scuzzulavamu u chjarasgionu fiuritu. I nostri risati ribumbavani in u paesu sanu mischiendu si à i voci di l’omi chi s’alzaiani à i quatri scorni di i prati.  Certi volti, nant’à u chjassu di a scola, scuprìa à, Francesc’Antonu zappendu u so ortu . Oghji, nant’à u Chemin des Dames , scopru, u nimicu chì avanza pocu à pocu …Quì , ùn ci hè micca u branu , i cadàvari rimpiàzzani i fiori è i sciupittati, i risi zittiddini . Mi rivecu, à l’attrachjata , andendu à circà u latti , è quandu sarru l’oghji, sentu torna u dolci parfumu di a natura di issi seri quallà . Issi seri duva ribombani i sturmenti di musica chì ritimaiani u passu di i paisani sinu à l’alba . e pò c’era vechju Bianchini chì a sera à a vechja ci cuntaia foli di l’altru mondu, mi dò u so viulinu è ogni ghjornu di festa sunàiami insemi . Era pòvera ma a me  vita  fatta à mumenti cusì maravigliosi  era splèndida , erani tempi beddi …

 

        M’arricordu nantu à u battellu quandu aghju vistu a me terra alluntanassi da mè pianu pianinu . Aghju lacatu u paradisu pà l’infernu .Ci hè una ghjustizia ? Innò o Mà … sogu innucentu di ciò chi si passa in quissu locu ma ne pattimu quantunqua noi ! Aghju arrigalatu a me vita pà una patria chì ùn hè micca a meia…avali mi dumandu quandu vultaraghju in casa mea ! Ma sta sera ò Mà, m’hè parsu chi u tempu nant’à u Chemin des Dames s’hè firmatu par mè .

 

                                                                          

 

Ti tengu caru

 

                                                                           Petru u to fighjolu .

 

 

 

Par LCC - Publié dans : linguacorsa
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Jeudi 21 septembre 2006 4 21 /09 /Sep /2006 21:12

Stephanie Etshmann

 

 

Le chemin des dames

 

 

Semu u 17 di Maghju di u 1915, rivecu avale tutte e dolce stonde passate in casa mea.

 

Rivecu è mi ramentu di issa vita campagnola, dura, ma quantunque bella, iè… una vita bella. Tutte e mane, mi pesavu à 6 ore è ando pè isse campagne à travaglià. U dolce odore di a natura ind ‘è e nare mischiatu à l’acquata matinale mi facia sempre una piacevule sensazione è era cusì dolce iss’odore chì mi venianu à mente i ghjorni beati di a me zitellina quandu mi n’andò, un stigliu di paglia in bocca, mi stendiu culà è mi stavu ore è ore à respira iss’odore è à fideghjà u celu.

 

Mi voltanu, avà, e canzone ch’ellu mi cantava ziu, quand’eru chjucu, sempre e listesse canzone, sempre u listessu versu. Hè stranu, quandu a sapemu ch’ella ci aspetta Falcina, voltanu e dolce stonde chì si n’eranu fughjite tempi fà.

 

Mi vene in capu issi chjassi ch’è no pigliavamu giovanni, è u ventu chì curria in i pini, mi danu avà tutti issi ricordi u fretu à a pella. M’arrimbavu spessu contr’à st’arburoni pà arrutà a moi cultella prima d’andà à a caccia.

 

Mi rivecu ghjuntu u veranu, cù a mio moglia è u mio figliolu, ci n’andavamu tutti à coglie e chjarasge .

 

Tanti mumenti felici inchjudati in lu moi core.

 

Oghje sò luntanu di a mio casa sogu chì a morte m’hà da piglià.

 

I suldati tedeschi sò culà, vicini. Credu chì di a mio vita ùn aghju mai vistu tamantu macellu.

 

L’omi sò arme, puzzanu l’odiu.

 

L’omi mughjanu, pienghjenu, parte più sò morti.

 

Vecu u sangue corre cum’ellu corre u fiume, vecu tutti issi cadaveri, bracci tronchi, capi scuncassati  è tanti maghjini in u mio capu, mai ùn le caccieraghju. Averanu un core ?

 

Innò, quelli chì sò capaci di tante infamie ùn anu cori, poveri digraziati chì volenu fughje. Quessi, si facenu ammazzà da l’uffizzieri. Certi perdenu amichi, fratelli, vi morenu sott’à l’ochji.

 

A sogu avà ch’e sò ghjuntu à a fine di u viaghju.

 

 

Mi fermanu isse stonde in memoria.

 

 

Mi rivecu cò babbone quandu andavamu à piscà. Mi ramentu e sensazione ch’ellu m’arecava u mare. Rivecu u ballu di a so barca in portu. Mi volta issu trizinime chì m’azzica  a memoria.

 

 

Eccu li i suldati s’avvicinanu, i vecu, ci n’hè unu, dui, trè, quattru chì s’affaccanu, falanu ind’a mio fossa, ci n’hè unu à toccu à toccu, mi parla ma ùn lu capiscu micca.

 

Ma chì pof à avà sò luntanu, a so voce ùn hè più ch’è sussuru in u mio capu.

 

 

Sentu u ventu frà i pini è sentu à Roccu chì sona….

 

M’aspetta Miola pè ballà.

 

Par LCC - Publié dans : linguacorsa
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires
Jeudi 21 septembre 2006 4 21 /09 /Sep /2006 21:08

Cirigliu Giacomoni

 

 

Le chemin des dames

 

 

Si dici chi à l'ora di a morti, si rivedi à spiccera una vita sana, fiuri di stondi diliziosi o di i cuntrarietà.

 

Eddu, ferma quì in bocca à l'orsu à fighjulà u filmu di a so vita scorsa , matriculeghja.

 

 

Comu hè ch'eddi m'ani mandatu quì ? chì possu fà quì eiu, tintu di mè ? 

 

Dulori è addisperu ! sò quì in stu locu chì porta un cusì beddu nomu « le chemin des dames ». Chì beddu nomu, o tamantu maceddu ! o chì scumpientu !

 

M’anu dittu ch’eddi erani i diliziosi figlioli di un rè chì pigliavanu suventi issa stretta…o s’eddi vultaiani oghji ! o quant’eddi sariani addispirati ! addispirati quant’è mè !

 

Ma parchì m’ani mandatu quì ? Sariu statu cusì bè cù Miola. Miola chì forsa avali hè à a bucata ? Saraiamu stati cusì bè à stenda nantu à u pratu tamanti panni sbiancati da u soli,

 

À l’intornu l’aceddi sbulachjeghjanu è chì disgrazia d’ùn sapè bulà !

 

Eccuti à Miola ! Ochji spenti sunnieghja. Mi stocu vicinu è fighjulendu la u me estru si ni fughji. S’è socu culà è chì culà si ni stà a me vita.

 

Più in là, un filu di fumu scappa da un pagliaghju, saria una bedda cosa di suvità lu ma… !

 

Pensu chì dopu à a munta in u compulu s’arrusti un pezzu di panzetta. Sentu u muscu di l’aliva è mi veni u gustu di u pani impichjinatu.

 

Mì à francesc’antone chì si ni và à zappà l’ortu. Più  sottu, in portu, baddani i barchi. Quì hè a me vita…

 

Avà mi veni a scola è u tavuloni. Sentu cridà un’andata di ziteddi chì corrini è si parsiguiteghjani. Mi piglia u fretu tamantu è a tremuledda quandu mi voltani i canzoni di missiavu. Com’eddu saria stranu è bè di vultà à a ziteddina ?

 

Voltu l’ochji è vecu à fasgianu u sameru di ziu Battì chì ghjunghji carcu à legni.

 

Mi pari ch’eddu pienghji u paesi, forsa ch’eddu pienghji i ziteddi cascati pà una causa incerta, pà nudda ? o forsa ch’eddu pienghji pà mè ?

 

In tantu sò quì ed hè quà a me vita !

 

Un chjoccu di campana è u me cori s’avvicina d’a ghjesgia. Mi piaci l’invernu soca calchì nustalgia di i festi nataleschi ? Stondi schieti di goia sirena, segnu di rinascita. Mi scaldu à u focu . dui tizzoni brusgiani.

 

A piaghja, a noscia tinta piaghja si ni stà cutrata com’è mè  è com’è mè inferma  aspetta u mesi d’Aprili da rinascia cù u soli ma eiu aspettu a fini

 

L’aria si rinfresca è mi pari di senta u ventu in i pini. Mì à Roccu chì trinca di viulinu è chì accumpagna u ventu,

 

U branu ! vecu u chjarasgionu fiuritu è sò centu pastori chì fiscani i pecuri pà i prati. Chì filicità ! stondi inchjudati in u me cori, prufondu, prufondu, prufondu in mè.

 

Hè quissa quì a me vita , hè com’è a nevi nantu à i monti….Voltu…o la me ghjenti !

 

O i me lochi ! voltu, voltu ….

 

 

                                                                                                     

 

Par LCC - Publié dans : linguacorsa
Ecrire un commentaire - Voir les 0 commentaires

Calendrier

Juin 2012
L M M J V S D
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  
<< < > >>

Recherche

Créer un blog gratuit sur over-blog.com - Contact - C.G.U. - Rémunération en droits d'auteur - Signaler un abus